Permisjonar

Flere personer fra militære grener
Foto: Torgeir Haugaard/Forsvaret

Det er ulike permisjonsordningar i staten. I oversikta under finn du dei som står omtala i Statens personalhandbok.

Publisert: 20. okt 2017, Sist endra: 27. jan 2019

Permisjonar heimla i lov

Arbeidsmiljølova gir arbeidstakarar rett til arbeidsfri gjennom ulike permisjonar. (arbeidsmiljølova kapittel 2).  Lova seier at arbeidstakar har rett til fri, men regulerer ikkje om arbeidsgivar skal betale løn i permisjonstida.

Folketrygdlova skal gi økonomisk tryggleik ved å sikre inntekt og kompensere for særlege utgifter knytt til mellom anna svangerskap og fødsel. Vidare er løn i permisjonar for svangerskap, fødsel, adopsjon, omsorg for sjukt barn, pleie av nærståande, velferdspermisjon og yrkesskade avtala i hovudtariffavtalane fellesreglane § 11.

Det er ulike permisjonsordningar  for statstilsette. Nokre har heimel i lov og andre finns i tariffavtaler.  Heimel for permisjonen avgjer kva slags handlingsrom arbeidsgivar har i det einskilde høvet. Det er lurt av arbeidsgivar å ha ein konsistent personalpolitikk for permisjonar. 

Arbeidstakarar kan få permisjon med løn, delvis løn og utan løn. I staten har vi ein avtale om kva slags permisjonar utan løn og anna førebels fråvær som gjer deg pensjonsgivande tenestetid.

Permisjonsavtalen (Statens personalhandbok 9.17)

Permisjon med eller utan løn ( Statens personalhandbok 10.8.)

Om ulønna og lønna permisjonar (Statens personalhandbok 10.8)

Foreldrepermisjon

Arbeidsmiljølova gir arbeidstakarar generelt rett til fri til dømes ved svangerskap, fødsel og adopsjon (Arbeidsmiljølova §§ 12-1 til 12-9). 

For å ha rett til permisjon med løn må den tilsette ha vore i arbeid seks av dei ti siste månadene (folketrygdloven).

Foreldrepermisjon med 100 prosent lønn er 49 veker. Foreldrepermisjon med 80 prosent lønn er 59 veker. 

Fordeling av foreldrepengeperioden

Tre veker før termin til mor

Mødrekvote på 15 veker (dei fyrste seks vekene må takast rett etter fødsel)

Fedrekvote på 15 veker

Fellesperiode på 26 eller 26 veker, om de har valt 100 eller 80 prosent dekningsgrad.

Om kvinna føder etter termindato, vil vert dagane frå termin fram til fødselen trekt frå fellesperioden. Resten av fellesperioden kan delast fritt.

Om permisjon med lønn ved svangerskap, fødsel, adopsjon og amming (Hovudtariffavtalane i staten 7.3.19)

Om foreldrepengar (NAV.no)

Ammepermisjon

Ein statstilsett, som jobbar ein heil arbeidsdag, har rett på inntil to timar fri med løn kvar dag for å amme barnet sitt (HTA fellesbestemmelsene § 19-4). Statstilsette, som arbeider mellom 2/3 og ein heil arbeidsdag, og ammer sitt barn, har rett på ein time til amming med full lønn.

Retten til betalt ammepermisjon gjeld til barnet fyller to år.

Delvis permisjon

Delvis permisjon gir småbarnsforeldre høve til å kombinere gradert uttak av foreldrepengar med deltidsarbeid. 

Når arbeidstakaren ikkje tek ut permisjon på heiltid, vert permisjonstida lengre. Foreldrepengane vert mindre og betala ut over lengre tid. Totalsummen vert likevel den same, anten arbeidstakar vel delvis permisjon eller vanleg permisjon. Delvis permisjon kan avtalast for maksimum tre år.

Arbeidstakarar som har rett til foreldrepengar, har i utgangspunktet rett til delvis permisjon.

Om foreldrepengar (NAV.no)

Utdanningspermisjon

Rett til utdanningspermisjon er eit tilbod til arbeidstakarar som etter ei tid ønskjer seg meir utdanning. Målet er å styrkje kompetanse og møte behova den einskilde har i ei tid med omstilling.

Dei ulike verksemdene har ofte sine eigne ordningar. For tilsette i staten finst ein eigen særavtale om permisjon, etter- og vidareutdanning.

Særavtalen gir rett til permisjon ved kurs og vidare utdanning.

Dei viktigaste ordningane finn du her

Rett til utdanningspermisjon med full lønn (Statens personalhandbok 9.11.2. §2)

Rett til utdanningspermisjon med delvis lønn (Staten personalhandbok 9.11.3 §3)

Utdanningsstipend  (Statens personalhåndbok 9.11.4 §4)

I tillegg til desse avtalane gjeld til dømes følgjande ordningar:

Rett til fri når ein skal lese til eller ha eksamen (Statens personalhandbok 9.11.12 §10)

Studiereiser til utlandet  (Statens personalhandbok 10.8.3.2)

Kompetanseutvikling i samband med omstilling (Særavtale om bruk av verkemiddel ved omstillingar i staten, punkt 13)

Velferdspermisjon

Velferdspermisjonar med lønn vert i stor grad fastsett av dei einskilde verksemdene. Statens personalhandbok gir verksemda stor fridom i å leggje til rette på eit vis som vert tilpassa verksemda sjølv.

Hovudtariffavtalen § 22 seier at arbeidstakarar kan få inntil 12 dagar permisjon om det er viktige velferds- eller omsorgsgrunnar for det.

Militærteneste

Ein arbeidstakar som har vore tilsett 100 prosent i staten i seks månader, får delvis eller full lønn når han eller ho har militærteneste, teneste i sivilforsvaret eller pliktig teneste i politiet.

Ein arbeidstakar utan forsørgaransvar får 1/3 av den sivile lønna under fyrstegongsteneste. Har arbeidstakaren forsørgaransvar får han eller ho full lønn.

Varer tenesta meir enn ei veke, vert det gjort frådrag i den sivila lønna for tenestetillegg. Om arbeidstakaren har full lønn, vert han eller ho trekt for forsørgartillegg og butillegg.

Religiøse høgtider

Arbeidstakarar som ikkje er ein del av Den norske kyrkje, får to fridagar for å feire religiøs høgtid. Nasjonaldagar er ikkje rekna med i desse dagane.

Mobilitetspermisjon

Staten som arbeidsgivar ønskjer at dei tilsette skal få høve til å hospitere innanfor eiga verksemd, i andre statlege verksemder eller i andre nordiske land.

Retningslinjer for intern mobilitet i staten er utarbeida av Kommunal- og moderniseringsdepartementet (KMD) ved Arbeidsgivarpolitisk avdeling.

Om mobilitetsordningane i Statens personalhåndbok

Hospitantordninga i Norden

Militære permisjonar

Det er ei rekke ordningar knytt til militære permisjonar.

Militære permisjonar (Statens personalhandbok 10.8.4)

Permisjonar knytt til om du skal følgje med ektefelle eller sambuar

Sharethis